ط طاير - ملا صدرا گويد منظور از كلمهء طاير در آيه « قالُوا طائِرُكُمْ مَعَكُمْ أَ إِنْ ذُكِّرْتُمْ بَلْ أَنْتُمْ قَوْمٌ مُسْرِفُونَ » شآمت و شومى است يعنى بدى و شومى شما باسما است كه عبارت از كفر باشد يعنى شومى و بدى تو و يا اسباب شومى و بدى تو كه كفر و گناه باشد همراه شما است زيرا رأس شقاوت ابدى كفر است با انكار . بعد از آن اعمال قبيح و معاصى است . و رئيس سعادات ابدى ايمان حقيقى است زيرا نوعى از علم يقين به امور الهيه است كه احوال مبدأ و معاد است . « 1 » طبايع اسطقسيه - طبايع اسطقسيه در مقابل طبايع فلكيه بوده و مراد طبايع عنصريه است . « 2 » طبايع جرميه - مراد از طبايع جرميه هويات متجدده و صور نوعيهء طبيعيه است . « 3 » طباع عامهء متكرره - معانى و امور عامه را مانند وحدت ، شيئيت ، وجود و لزوم و به طور كلى معانى مصدرى اشيايى كه بر حسب اعتبار معتبر متكرر مىشوند در عقل و ذهن طبايع عامهء متكرره مىنامند و طبايع عقليه هم گويند و طبايع كليه هم نامند . « 4 » طبايع عقلى - ملا صدرا از كليات به اعتبار اين‌كه كلى در ذهن وجود دارد طبايع عقلى ياد كرده است . « 5 » طبايع كليه - مفاهيم عقلى و ذهنى را كه وجود خارجى ندارند طبايع كليه ناميده است و گاه با وصف عقلى آورده و گويد : طبايع كليهء عقليه و اين بدان معنى نيست كه طبايع كليهء خارجى هم باشد ، زيرا موطن كليات ذهن است و نه عين . طبايع نوعيه - صورت جسميه در تمام اجسام يكسان است حكما گويند هر نوعى از انواع اجسام را معنى ديگرى است به جز امتداد و قبول ابعاد . ان امرى است كه به وسيله آن هر نوعى از نوع ديگر ممتاز مىشود كه صورت نوعيه به اين عتبار گويند ، آن صورت محصل و مقوّم نوعى است و هر نوعى را صورتى است به جز آن نوع ديگر ، صورت نوعيه عبارت از منشأيت آثار هر نوع است و مبدأ حركات و سكنات ذاتى هر نوع است كه قوى و طبايع نوعيه هم ناميده‌اند و نيز كمالات هر نوع هم نامند . و بديهى است كه هر نوعى آثارى دارد كه نوع ديگر ندارد و اين آثار مربوط به جسميت

--> ( 1 ) تفسير سورهء يس ، ص 54 . ( 2 ) اسفار ، ج 3 ، ص 131 . ( 3 ) همان ، صص 132 - 133 . ( 4 ) همان ، ج 1 ، ص 294 و ج 2 ، ص 24 . ( 5 ) همان ، ج 1 ، سفر 1 ، ص 247 .